Έχεις βρεθεί ποτέ σε μια συζήτηση μέσα σε μια σχέση και να νιώθεις ότι κάτι πήγε λάθος χωρίς να μπορείς να πεις ακριβώς πότε; Να ειπώθηκε μια φράση, κάτι φαινομενικά απλό, και ξαφνικά να αλλάζει η ατμόσφαιρα, να νιώθεις ότι χρειάζεται να εξηγήσεις, να αμυνθείς, να αποδείξεις – και ο άλλος το ίδιο – και να αναρωτιέσαι μετά «μα καλά… αυτό είπαμε;».
Κι όμως, πολλές φορές δεν είναι τα λόγια που δημιουργούν την ένταση, αλλά το νόημα που δίνεται σε αυτά, γιατί όταν ακούμε δεν ακούμε ποτέ ουδέτερα, ακούμε μέσα από εμάς, μέσα από τις εμπειρίες μας, τις ευαισθησίες μας, τις προσδοκίες μας, και έτσι, πριν καν καταλάβουμε τι θέλει να πει ο άλλος, έχουμε ήδη αποφασίσει τι εννοεί.
Κάπου εκεί, σχεδόν ανεπαίσθητα, αλλάζει και ο τρόπος που ακούμε, γιατί δεν ακούμε πια για να κατανοήσουμε αλλά για να απαντήσουμε, και το νόημα αρχίζει να χάνεται. Γιατί ο άλλος, τις περισσότερες φορές, δεν μιλά για να μας μειώσει ή να μας πληγώσει, αλλά για να εκφράσει κάτι δικό του – πώς ένιωσε, τι τον άγγιξε, τι τον δυσκόλεψε – και όταν αυτό το ακούμε μέσα από τα δικά μας φίλτρα, είναι εύκολο να το εκλάβουμε ως επίθεση, με αποτέλεσμα να μην απαντάμε σε αυτό που ειπώθηκε, αλλά σε αυτό που εμείς καταλάβαμε.
Και έτσι δημιουργούνται αποστάσεις χωρίς να υπάρχει πραγματικός λόγος. Η επικοινωνία στις σχέσεις συχνά δυσκολεύει όχι γιατί δεν μιλάμε, αλλά γιατί δεν ακούμε. Στις σχέσεις μας δεν είναι θέμα του ποιος έχει δίκιο, γιατί τις περισσότερες φορές υπάρχουν απλώς δύο άνθρωποι που βίωσαν την ίδια στιγμή διαφορετικά, που ένιωσαν διαφορετικά, που έδωσαν διαφορετικό νόημα σε αυτό που συνέβη, και ο καθένας είναι υπεύθυνος για τα δικά του συναισθήματα.
Όταν αυτό ξεχνιέται, η συζήτηση γίνεται σύγκρουση· όταν όμως το θυμόμαστε, κάτι αλλάζει, γιατί δημιουργείται χώρος – χώρος για να ακουστεί όχι μόνο τι ειπώθηκε, αλλά τι πραγματικά εννοήθηκε, χώρος για να υπάρξει κατανόηση χωρίς άμυνα και χωρίς ανάγκη να αποδειχθεί κάτι. Και εκεί, χωρίς ένταση, χωρίς θόρυβο, αρχίζει να ξαναχτίζεται η σύνδεση.
Στις σχέσεις δεν υπάρχουν δύο πλευρές που πρέπει να αποδείξουν ποια έχει δίκιο. Υπάρχουν δύο άνθρωποι που προσπαθούν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, να εκφράσουν αυτό που νιώθουν και να γίνουν κατανοητοί. Και ίσως τελικά εκεί βρίσκεται η ουσία της επικοινωνίας· όχι στο να επικρατήσει η μία πλευρά, αλλά στο να υπάρξει χώρος ώστε και οι δύο να ακουστούν, να νιώσουν και να συναντηθούν κάπου στη μέση.
Η επικοινωνία στις σχέσεις δεν είναι για να αποδειχθεί ποιος έχει δίκιο, αλλά για να μπορέσουν δύο άνθρωποι να συναντηθούν. Γιατί στο τέλος, αυτό που μένει δεν είναι ποιος είχε δίκιο, αλλά αν καταφέραμε να μείνουμε συνδεδεμένοι.
Χριστιάνα
